Dünya Parkinson Günü

Dünya Parkinson Günü’nde Hisar Intercontinental Hospital Nöroloji Uzmanı Doç. Dr. Göksel Somay’la Parkinson hastalığını ve Parkinsonla yaşamı konuştuk…

Beyinde ‘dopamin’ adını verilen maddenin eksikliği ile ortaya çıkan ve kronik nörolojik bir hastalık olan Parkinson; hareket bozukluklarına ve istem dışı hareketlere yol açar. Özellikle el ve ayaklarda titreme, hareketlerde yavaşlama, kaslarda sertlik, denge kaybı, yürüme güçlüğü, konuşma ve el yazısı değişikliği ile ortaya çıkan hastalık, ilaç ve destek tedavilerle yavaşlatılabilir.

Parkinson hastalığının görülme sıklığı nedir?

Ülkemizde yapılmış çalışmalara göre hastalığın sıklığı diğer ülkelere benzer şekilde tahminen 100 bin hasta olduğudur. Hastalığın görülme oranı 65 yaş üstü bireylerde %1, 85 yaş üstü bireylerde %5’e kadar çıkmaktadır.

Risk faktörlerini göz ardı etmeyin!

Parkinson hastalığının nedeni bilinmediği için risk faktörlerini tanımlamak zor olsa da yaşlanma, aile öyküsü ve maruz kalınan çevresel faktörlerin etkisi kanıtlanmıştır. Özellikle 50 yaşından sonra ortaya çıkan hastalık; çok nadir de olsa 30’lu yaşlarda da görülebilir. Aile öyküsü 50 yaş döneminden sonra görülen hastalık için geçerli olmasa da 30 gibi erken yaş döneminde görülen hastalıkta önemli bir risk faktörü olabilir. Bazı araştırmalar, pestisitler, kimyasal veya kuyu suyu gibi bazı çevresel risk faktörlerine uzun süreli maruz kalmanın Parkinson hastalığının gelişme riskini artırdığını düşündürmektedir.

Hangi belirtileri dikkate almalıyım?

Elde, çenede titreme, el yazısında bozulma,
Yüz mimiklerinde ve vücut duruşunda bozulma,
Hareket esnekliğinde bozulma ve yürümede yavaşlama,
Koku duyusunda bozulma,
Kabızlık gibi barsak sorunları
Depresyon belirtileri ve uyku sorunları
Bellek ve düşünme yeteneği ile ilgili sorunlar,

Teşhis

Parkinson yavaş ve sinsi seyreden bir hastalıktır. Parkinson hastalığının teşhisi için laboratuvar testleri yoktur. Uzman nörolog tarafından belirtiler ve muayene bulguları ile tanı konur. Ancak hekiminiz benzer belirtileri olan başka bir durumu da görmek için bazı testler isteyebilir. Kan testleri anormal tiroid hormon düzeyleri veya karaciğer hasarı kontrol etmek için yapılabilir. Beyin görüntüleme tetkikleri BT/MRG tanı ve ayırıcı tanı için yapılır. Pet gibi tarama testleri ve dopamin sistemini ve metabolizmasını ölçen bazı ileri tetkikler ile tanılar doğrulanır.

Parkinson hastalığının tedavisi

Parkinson hastalığının belirtileri için kullanılan birçok ilaç mevcuttur. Bu ilaçlar, hareket, koordinasyon ve davranış ile ilişkili bir beyin kimyasal maddesi olan dopamini etkileyerek yarar gösterir. Bilinmesi gereken en önemli konu; Parkinson hastalığının tedavisinin her hastada farklı olduğudur. Tedavi tümüyle hastanın yaşam kalitesini artırmak için planlanmalıdır.